Çukurova Üniversitesi'nde SHARInG-MeD Yaz Okulu Çukurova Üniversitesi'nde başladı

“Akdeniz Tarımında Karbon Sekestrasyonu, Karbon Ayak İzi ve Bitki Gelişimi” başlıklı SHARInG-MeD Yaz Okulu, 31 Ağustos–4 Eylül 2026 tarihleri arasında Çukurova Üniversitesi'nde gerçekleştiriliyor. Farklı üniversiteler ve kurumlardan katılımcıları bir araya getiren yaz okulunun ilk gününde, toprak karbonu, iklim değişikliği, karbon döngüsü, sürdürülebilir tarım ve toprak yönetimi konuları ele alındı.

Çukurova Üniversitesi'nde, Prof. Dr. İbrahim ORTAŞ koordinasyonunda düzenlenen SHARInG-MeD Yaz Okulu, 31 Ağustos 2026 tarihinde gerçekleştirilen açılış programıyla başladı. “Akdeniz Tarımında Karbon Sekestrasyonu, Karbon Ayak İzi ve Bitki Gelişimi” temasıyla düzenlenen ve beş gün sürecek olan programda, farklı üniversitelerden lisans, yüksek lisans, doktora öğrencileri ve doktora sonrası araştırıcıları, öğretim üyeleri ve kamu kurumlarından araştırıcılardan oluşan toplam 30 kişi katıldı. Yaz okuluna ayrıca yurt dışından araştırmacılar da katıldı.

Programın açılış konuşmalarını Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Nazan KOLUMAN ile Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Bölüm Başkanı Prof. Dr. Ayfer Alkan TORUN ve diğer ilgi duyan araştırıcılar ve katılımcılar gerçekleştirdiler.

Dekan Prof. Dr. Nazan Koluman, konuşmasında yaz okulunun bilimsel eğitim ve bilgi paylaşımı açısından önemine dikkat çekerek, günümüzde giderek daha fazla önem kazanan karbon ayak izi ve iklim değişikliği konularında gerçekleştirilen çalışmaların önemini vurguladı. Dekan hoca paylaşımında kendi yaşamından önemsediğini belirttiği “farklı kurum ve üniversitelerden araştırmacılar ile öğrencilerin bir araya gelmesine ve sosyal etkileşimin güçlendirilmesine önemli katkılar sağladığını belirtiler”.

Prof. Dr. Ayfer Alkan Torun ise bu tür bilimsel etkinliklerin akademik bilgi paylaşımının önemini belirtiler. Katılımcıları Adana'nın sıcak yaz döneminde yaz okuluna katılımlarından dolayı tebrik ettiler. Prof. Torun, bölüm olarak verimli bir eğitim süreci olmasını dileyerek ellerinden geldiğince başarılı bir yaz okulu için çaba sağlayacaklarını belirtti.

 

Açılış ve katılımcıların tanışmasının ardından Prof. Dr. İbrahim ORTAŞ, SHARInG-MeD Projesi'nin amacı, işleyişi ve araştırmanın Yeşil Mutabakat'a uygun olarak Akdeniz Bölgesi toprakları için önemini anlattı. Çukurova Grubu olarak proje ekseninde amaca uygun olarak yürütülen çalışmaları örnekleriyle anlattılar. Özellikle Akdeniz tarım sistemlerinde toprak karbonunun korunması ve artırılması, karbon ayak izinin belirlenmesi ve sürdürülebilir toprak yönetiminin iklim değişimlerinin etkisini azaltma bakımından önemine değindiler. Yaz okulunun teorik bilgilerin uygulamalı çalışmalarla desteklenmesi açısından önemli bir fırsat sunduğunu ifade ederek programın işleyişini belirttiler.

 

Programın bilimsel bölümünde ilk olarak çevrim içi bağlantıyla katılan Fas Ibn Zohr Üniversitesi'nden Prof. Dr. Mayad El HASSAN, Toprak Besin Ağlarından Karbon Akışlarına: Nematodların Akdeniz Kurak Alanlarındaki Karbon Döngüsü Hakkında Ortaya Koydukları başlıklı sunumunu gerçekleştirdi. Sunumda, toprak besin ağlarının karbon döngüsündeki rolü ve nematodların toprak ekosistemindeki işlevleri ele alındı. Toprak organizmaları arasındaki etkileşimlerin organik maddenin parçalanması, besin elementlerinin döngüsü ve karbonun toprak içerisindeki hareketi üzerindeki etkileri değerlendirildi. Özellikle kurak ve yarı kurak Akdeniz ekosistemlerinde biyolojik süreçlerin karbon döngüsünün anlaşılmasının önemine dikkat çekildi.

Ardından Prof. Dr. İbrahim ORTAŞ “Karbon Kimyası ve Organik Karbonun Önemi” ile “İklim Değişikliğinde Tarımın Rolü” başlıklı sunumlarını gerçekleştirdi. Ortaş karbonun toprak sistemindeki temel işlevleri, toprak organik karbonunun toprak verimliliği ve toprak sağlığı açısından taşıdığı önemi anlattı. Tarımsal faaliyetler ile iklim değişikliği arasındaki karşılıklı ilişkiye değinilen sunumlarda, uygun toprak ve bitki yönetimi uygulamalarının karbonun toprakta tutulmasına katkı sağlayabileceği, buna karşılık yanlış arazi ve toprak yönetiminin karbon kayıplarını ve sera gazı emisyonlarını artırabileceği vurgulandı.

Programın devamında çevrim içi olarak yaz okuluna katılan Hırvatistan Zagreb Üniversitesi'nden Prof. Dr. Igor BOGUNOVİCH, Toprak İşlemeden Rejeneratif Tarıma: Sağlıklı ve İklim Değişikliğine Dayanıklı Topraklar İçin Akıllı Toprak İşleme başlıklı sunumunu yaptı. Sunumda geleneksel toprak işleme yöntemlerinden toprağı koruyan ve yenileyici yaklaşımlara geçiş süreci değerlendirildi. Toprak işlemenin toprak yapısı, organik madde, karbon depolama kapasitesi, su tutma özellikleri ve biyolojik aktivite üzerindeki etkileri üzerinde duruldu. İklim değişikliğinin neden olduğu kuraklık, yüksek sıcaklık ve diğer çevresel baskılara karşı daha dirençli tarım sistemlerinin oluşturulmasında koruyucu ve uygun toprak işleme tekniklerinin önemi ele alındı.

İlk gün programında Dr. Sadiye TOZ da “Toprak Ekosistemlerinde Karbon Stokiyometrisi: C:N Dengesi, Besin Döngüleri ve Sürdürülebilir Tarım Açısından Önemi” başlıklı sunumunu gerçekleştirdi. Sunumda karbon, azot ve fosfor arasındaki dengenin toprak ekosistemlerinin işleyişindeki rolü ele alınırken, bu elementlerin birbirleriyle olan ilişkilerinin organik maddenin ayrışması, mikrobiyal faaliyetler ve bitki beslenmesi üzerindeki etkileri değerlendirildi. Karbon ve besin elementi döngülerinin birlikte değerlendirilmesinin sürdürülebilir toprak yönetimi açısından taşıdığı önem vurgulandı.

Sunumların ardından gerçekleştirilen soru-cevap ve tartışma bölümünde katılımcılar konuşmacılara sorularını yönelterek görüş alışverişinde bulundu. Böylece SHARInG-MeD Yaz Okulu'nun ilk günü, teorik sunumların yanı sıra katılımcıların aktif olarak yer aldığı bilimsel tartışmalarla tamamlandı.

Eğitim ve Arazi Çalışmaları Dört Gün Daha Devam Edecek

SHARInG-MeD Yaz Okulu, 4 Eylül 2026 tarihine kadar teorik eğitimler ve arazi uygulamalarıyla devam edecek. Program kapsamında katılımcılar arazide gerçekleştirilecek ölçüm ve uygulamalara katılarak karbon yönetimine ilişkin teorik bilgileri uygulamalı olarak değerlendirme fırsatı bulacak.

Programın ilerleyen günlerinde Prof. Dr. İbrahim ORTAŞ, karbon ayak izinin belirlenmesi ve karbon bütçesinin hesaplanması, karbon bütçelenmesi için açık arazi koşullarında ileri teknikler ile karbondioksit salımı ve konsantrasyonlarının ölçülmesi, analiz çalışmaları yanında karbon modellemesi, fotosentez ölçüleri üzerinden karbon ayak izi hesaplanması ve raporlanması, karbon bütçesi hesaplamaları ve yöntemleri anlatacak.

Dr. Arş. Gör. Mehmet IŞIK, “Topraktan Atmosfere Karbon Köprüsü: Tarımsal Yönetim Stratejilerinin Karbon Bütçesine Etkileri”, Dr. Feyzullah ÖZTÜRK, “Sürdürülebilir Tarımda Agroekolojik Uygulamalar: Toprak Sağlığı ve Karbon Yönetimi” ve Dr. Veysi AKŞAHİN, “Örtü Bitkilerinin Toprak Karbon Stokuna ve Atmosferik Sera Gazlarına Katkısı” başlıklı sunumlarını yapacaklardır.

Beş günlük eğitim programının sonunda katılımcıların toprak karbon döngüsü, karbon sekestrasyonu, karbon ayak izi ve karbon bütçesi, iklim değişikliği, toprak sağlığı, agroekolojik uygulamalar ve sürdürülebilir tarımsal yönetim konularında teorik ve uygulamalı bilgi edinmeleri sağlanmış olacaktır. Ülkemizde çok az bilinen toprak karbonu tutma, toprak verimliliği ve sağlığının artırılması yanında karbon ayak izinin azaltılması ve üretken, sağlıklı, sürdürülebilir karbon yönetimi geniş kapsamlı olarak ilk defa işlenmiş oluyor.